भास्कराचार्यांचे बीजगणित-Chapter 01

Site Homepage Book Frontmatter Book Resources

धनर्णषड्विधम् ।

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

उत्पादकं यत् प्रवदन्ति बुद्धेर् अधिष्ठितं सत् पुरुषेण सांख्याः ।
व्यक्तस्य कृत्स्नस्य तदेकबीजम् अव्यक्तमीशं गणितं च वन्दे ॥१॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

पूर्व प्रोक्तं व्यक्तमव्यक्तबीजं
प्रायः प्रश्नी नो विनाऽव्यक्तयुक्त्या ।
ज्ञातुं शक्या मन्दधीभिर्नितान्तं
यस्मात् तस्माद् वच्मि बीजक्रियां च ॥२॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

योगे युतिः स्यात् क्षययोः स्वयोर् वा धनर्णयोरन्तरमेव योगः ॥३॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

रूपत्रयं रूपचतुष्टयं च क्षयं धनं वा सहितं वदाऽऽशु ।
स्वर्णं क्षयः स्वं च पृथक् पृथङ्मे धनर्णयोः संकलनामवैषि ॥४॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

अत्र रूपाणामव्यक्तानां चाऽऽद्याक्षराणि उपलक्षणार्थं लेख्यानि ।
तथा यान्यूनगतानि तानि ऊर्ध्वबिन्दूनि चेति ॥५॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

एवं भिक्षेवपीति ॥६॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

संशोध्यमानं स्वमृणत्वमेति स्वत्वं क्षयस्तद्युतिरुक्तवच्च ॥ ७ ॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

त्रयाद् वदयं स्वात् स्वमृणादृणं च व्यस्तं च संशोध्य वदाऽऽशु शेषम् ॥ ८ ॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

स्वयोरस्वयोः स्वं वधः स्वर्णघाते क्षयः ॥ ९ ॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

धनं धनेनर्णमृणेन निघ्नं द्वयं त्रयेण स्वमृणेन किं स्यात् ॥ १० ॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

भागहारेऽपि चैवं निरुक्तम् ॥ ११ ॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

रूपाष्टकं रूपचतुष्टयेन धनं धनेनर्णमृणेन भक्तम् ।
ऋणं धनेन स्वमृणेन किं स्याद् द्रतं वदेदं यदि बोबधीषि ॥ १२ ॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

न मूलं क्षयस्यास्ति तस्याकृतित्वात् ॥ १३ ॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

धनस्य रूपत्रितयस्य वर्गं क्षयस्य च ब्रूहि सखे ममाऽऽशु ॥ १४ ॥

भास्कराचार्यांचे बीजगणित/Chapter 01

धनात्मकानामधनात्मकानां मूलं नवानां च पृथक् वदाऽऽशु ॥ १५॥